5000-5399
Sites per thema:
psy0 algemeen
psy1 systemen
psy2 denken
psy3 brein
psy4 individu
psy50 diagnostiek
psy54 behandeling
psy6 optimaal
psy7 groepen
psy8 suboptimaal
psy9 optimaal

5302 Functies (3) Toxicomanie

TOXICOMANIE


Het ontstaan van toxicomanie verloopt in verschillende fases :

1.     Experiment, periodisch.

2.     Continu gebruik --> plezier.

3.     Nemen van drugs om ontwenningsverschijselen weg te nemen.

4.     Complicaties.


1. SLAAPMIDDELEN en PIJNSTILLERS


Komt eerder voor bij vrouwen dan bij mannen. Vaak hysterische persoonlijkheden.

Naast slaapmiddelen (vooral barbituraten) worden ook kalmeermiddelen (Valium, Seresta) en pijnstillers (Fenacetine) misbruikt. Dafalgan codeine...

De verslavingsverschijnselen zijn vermagering, tremor, ataxie, onduidelijke spraak, nystagmus, geheugenstoornissen.

De onthoudingsverschijnselen zijn wanen, hallucinaties, schemertoestand, epileptische aanvallen.

Fenacetine leidt tot interstitiële nefritis: de nieren verschrompelen, de huid verkleurt en men sterft van uremie.

DSM_code As I

304.1- Verslaving slaapmiddelen (diazepines)

·       -1 continu

·       -2 episodisch

·       -3 genezen


BEHANDELING


Progressieve vermindering (tenzij met fenacetine).

Zeer belangrijk is de persoonlijkheidsbehandeling (zie hoger).


2. DRUGS


BEPALING


Drugs zijn scheikundige producten, meestal van plantaardige oorsprong, die aan de gebruiker enerzijds een voorbijgaande aangename ervaring bezorgen, al dan niet gepaard gaande met kleurrijke veranderingen in de zintuiglijke waarnemingen, tot echte hallucinaties toe, doch anderzijds een sterke geestelijke zowel als lichamelijke afhankelijkheid scheppen; de dosis neemt steeds toe, enerzijds om het verzwakkend effect te compenseren, anderzijds om de steeds pijnlijker onthoudingssymptomen te onderdrukken. Tegelijkertijd gaat de persoon in een soort psychische anesthesie leven, waardoor de persoonlijkheidsgroei tot stilstand komt.

 

Bij overmatig gebruik van alcohol is het zo dat de enzymes die in ons lichaam verantwoordelijk zijn voor het afbreken van de alcohol, in grotere mate geproduceerd worden. Op die manier blijft de schade voor het lichaam beperkter. Drugs tast onmiddellijk de organen  en persoonlijkheid aan.


DSM-codes As I

292 Ontwenningsverschijnselen

292.11 Wanen door drugs

292.12 Hallucinaties door drugs

292.81 Delirium door drugs

292.82 Dementie door drugs

292.83 Geheugenstoronissen door drugs

292.84 Stemmingsstoornissen door drugs

292.89 Allerlei andere stoonissen drugs

292.9  Overige stoornissen door drugs

INDELING

Drugs worden ingedeeld in soft drugs, die alleen een lichte aangename gewaarwording veroorzaken, en hard drugs, die hallucinaties veroorzaken.

Soft: hasj, marihuana en mescaline.

Hard: opium, morfine, heroïne, barbituraten, LSD.


1. OPIUM EN DERIVATEN


OORSPRONG


Opium is het dikke sap dat men verkrijgt door het inkerven van de nog groene doosvrucht van de papaver somniferum album. Dit sap bevat een vijftiental actieve bestanddelen, o.a. papaverine (tegen buikkrampen), codeïne (tegen hoest), morfine (tegen pijn). Als geneesmiddel is het al bekend sinds de oudheid. Het opiumroken begon in China in de 17e eeuw.

Morfine werd in de 19e eeuw geïsoleerd. Van 1870 tot 1930 heerste er in mondaine westerse kringen een echte morfineverslaving.

Heroïne is scheikundig bereid uit morfine (rond 1900). Een krachtig en gevaarlijk gif (doodt bij 30 mg. voor een niet-verslaafde). Is thans de meest verspreide hard drug (horse, shit, junk).

Palfium en methadon zijn synthetisch bereid, doch hebben morfineachtige eigenschappen. Palfium is een gevaarlijke pijnstiller en methadon wordt gebruikt tijdens ontwenningskuren voor morfine en heroïne.


EFFECT VAN HEROÏNE


Bij intraveneuze inspuiting krijgt men een flash, een warm aangenaam gevoel dat zich over gans het lichaam snel uitbreidt. Pijn, honger en angst verdwijnen. Dan komt de na-kick, een ontspannen, dromerige toestand, soms een schemertoestand. Geen hallucinaties. Na 2-3 uur is het middel uitgewerkt, en is er een angstige depressie met hopeloosheid en eenzaamheid. Mettertijd treden de onthoudingsverschijnselen op: rusteloosheid, spier- en buikkrampen, zweten, braken en diarree. Deze verschijnselen worden onderdrukt door een nieuwe injectie of door methadon of ubutex.

Mettertijd ontstaan slapeloosheid, impotentie, ondervoeding. De grootste risico's zijn: onbekende concentratie van het product, infecties en gasembolieën bij de inspuiting.


GEBRUIK


In New York sterven er jaarlijks 500 heroïnegebruikers, meestal jongeren. In België zijn er relatief weinig harddruggebruikers, dank zij een doeltreffende beperking van de invoer.


2. LSD


OORSPRONG


Rond 1940 werd delta-lyserginezuurdiethylamide geïsoleerd uit moederkoren, een schimmel op rogge. Ontdekt door Hofmann (Zwitserland) ("acid").


EFFECT


Inspuiten, inslikken of inademen vanaf 50-100 microgram.

Het effect duurt 6-12 uren. Veel hangt af van de persoonlijkheid van de druggebruiker en de inspirerende omgeving.

De reis ("trip") ziet eruit als volgt:

1.     Wijziging in de beleving van tijd (vertraagd of versneld) en ruimte (afstanden en afmetingen veranderen).

2.     Versterking en wijziging der zintuiglijke waarnemingen: fantastische kleuren en klanken, illusies over veranderen van eigen lichaam (bv. opzwellen). Men blijft helder van geest, doch verliest alle controle over gedachtengang en eventueel het gedrag.

3.     Veranderende gemoedstoestand: euforisch, onkwetsbaar, kosmisch-één, soms echter panische angst ("bad trip").

4.     Sterk aangetaste realiteitszin, waardoor soms onvoorspelbaar en gevaarlijk gedrag, hetzij uit paniek, hetzij uit een gevoel van almacht: zelfmoordpogingen, uit een raam springen om te vliegen, agressiviteit, striptease in volle straat.

Deze psychedelische beleving verdwijnt langzaam, en zonder nawerkingen. Er blijft een herinnering.

Experimenten op dieren wijzen op een risico van aantasting der chromosomen.

GEBRUIK

Soms als inspiratiebron (psychedelische kunst), soms in een psychotherapie, als bewustzijnsverruimer. De mode neemt thans sterk af.

Het grootste gevaar van LSD is het feit dat dit product een schizofrene evolutie kan uitlokken of versnellen.


3. BARBITURATEN EN AMFETAMINES


STRAATNAMEN


("speed", B+A:"purple hearts"). Amfetamines heten vaak XTC (van ecstasy)

GEBRUIK

Deze producten worden, soms samen, als hard drug gebruikt.

Ze worden intraveneus ingespoten, en veroorzaken een flash, een kortstondige aangename sensatie, met kleurrijke visuele waarnemingen. Mettertijd soms hallucinaties. Soms plotse dood.

 

Een lichte dosis speed kan werken bij volwassenen met ADHD. Dit zorgt voor een toename in creativiteit en rust.


4. MARIHUANA EN HASJIESJ


OORSPRONG


Afkomstig van hennep (cannabis sativa). De mannelijke plant dient voor de productie van touw en garen, en voor olie uit de zaden. De vrouwelijke plant produceert op bloesems en bovenblaren een hars, dat de Arabieren sinds de vroege middeleeuwen hasjiesj noemen, en gebruikten voor geneeskundige en genotsdoeleinden. De gedroogde en versneden blaren noemt men marihuana (Portugees voor "bedwelming").

Marihuana is dus zwakker dan hasj, maar in beide is het actief bestanddeel THC (tetra-hydro-cannabinol).


GEBRUIK


Het roken van cannabis verspreidde zich van de Amerikaanse negerslaven eerst via mondaine, dan via artistieke kringen over de USA rond 1930, en van daaruit na WO II over Europa. 10% van de Amerikaanse jongeren en 40% (1985) van de Amerikaanse studenten hebben al eens hasj geprobeerd.


EFFECT


Marihuana (grass, pot) wordt meestal gerookt in zelfgerolde sigaretten. Hasj wordt ofwel vermengd met tabak in sigaretten (joint, stick), ofwel zuiver (shit, stuff) in een pijp. Het effect duurt 2-3 uur. Het effect is enerzijds neurovegetatief: mydriase met lichtschuwheid, stijgen van bloeddruk met hartkloppingen, toegenomen dorst en eetlust. Soms misselijkheid en diarree. De psychische effecten zijn erg wisselend: soms angst en opwinding, soms toegenomen zelfvertrouwen en ontremming. De waarnemingen verscherpen, er ontstaat lachlust, tenslotte loomheid en slaperigheid.

Op termijn is het fysisch zowel als psychisch vrij gevaarlijk, ondanks de misleidende naam van soft drug. Het is vooral het afbraakproduct, THC (tri-hydro-cannabinol) dat toxisch is.

Bij vrouwen neemt het aantal miskramen toe, en bij mannen leidt het vrij snel tot een vermindering van de fertiliteit.

Psychisch leidt het zeer snel tot een meetbare persoonlijkheidsverandering: men wordt steeds lijdzamer en passiever, een schaduw van zichzelf. Men komt terecht in een soort van psychische anesthesie, weg van de realiteit. Dit zijn periodes waarin er niets geleerd wordt. Deze psychische achterstand is later moeilijk  in te halen.

Ironisch is daarbij dat men in het begin van het gebruik verkondigde dat dit product zou toelaten meer zichzelf en minder consumptie-bourgeois te worden.


5. COCAÏNE


Het kauwen van cocablaren is een Zuid-Amerikaanse gewoonte. Cocaïne onderdrukt het hongergevoel, en stimuleert wat de verbeelding. Het werkzaam bestanddeel, een wit poeder ("snow"), werd afgezonderd rond 1850. Rond 1920 was er in Europa een belangrijke verslaafdheid: het poeder werd opgesnoven of ingespoten. Hoewel er geen lichamelijke afhankelijkheid en onthoudingsverschijnselen zijn, wordt toch de lever onherstelbaar aangetast, en psychisch is er een progressieve afstomping met deliriumaanvallen.

Derivaten van cocaïne worden gebruikt als plaatselijke verdovingsmiddelen.

NB. In Coca-Cola zit al decennia geen cocaïne meer, evenmin als cola-extracten.


6. PEYOTL


Peyotl (uit Z.-Am. cactus) veroorzaakt gezichtshallucinaties: fantastische kleurrijke beelden en lichteffecten (Aldous Huxley). Mescaline, het actief bestanddeel, kan thans gesynthetiseerd worden.


SOCIALE BESCHOUWINGEN


Iedereen is het erover eens dat hard drugs gevaarlijke producten zijn; een bijzonder gevaarlijk aspect is de gewoonte van deze druggebruikers om anderen ertoe over te halen mee te doen.

In praktijk genezen maar weinig harddruggebruikers zonder psychiatrische hulp. Onbehandeld eindigt hun leven vaak met een vroegtijdige dood, door complicaties van het product of door tuberculose, ondervoeding, enz. De bestrijding der illegale invoer der producten is daarom in alle landen zeer hevig.

Bij soft drugs is het probleem veel genuanceerder, vooral als men ze vergelijkt met alcohol en nicotine. Marihuana wordt in sommige landen, in lage concentratie, trouwens sinds eeuwen gebruikt. Ontegensprekelijke nadelen zijn dat het product, in tegenstelling tot alcohol en tabak, leidt tot een vermindering van sociaal contact en creativiteit.

Percentsgewijs is er altijd een fractie personen die van soft naar hard overstapt, niet door het product zelf, maar terwille van de mentaliteit van vlucht in kunstmatige bevrediging. Een vrije verkoop van hasj zou daarom, naast de ongetwijfeld betere kwaliteitscontrole en de fiscale voordelen, in absolute cijfers het aantal harddruggebruikers doen toenemen.

Soms stelt men dat een legalisering van (soft) drugs vele problemen zou oplossen. Afgezien van het feit dat de drugs er wel zuiverder, maar niet goedkoper zouden door worden (cfr. de belastingssituatie van sigaretten en alcohol), zal er wellicht een belangrijke toename zijn van het druggebruik. En vermits duidelijk is dat soft drugs de persoonlijkheid op termijn veel meer aantasten dan alcohol en sigaretten, is legalisering psychiatrisch gesproken niet zo wenselijk. Het is wel zo, dat het onwettelijk maken van drugs in feite het hele misdadige kweek- en distributiecircuit uitlokt, met alle misdadige gevolgen van dien.


BEHANDELING DER VERSLAAFDEN


1) Fysische ontwenning

Deze vormt thans geen problemen meer. Met afnemende doses van Methadon, Valium, Dogmatil, Tiapridal of Noötropil wordt het lichaam op enkele dagen ontwend.


2) Psychische heropvoeding

Dit is een uiterst zware opgave. Enerzijds is de persoonlijkheidsgroei van de patiënt door de psychische anesthesie jarenlang blijven stagneren, zodat eventuele sociale angsten en onaangepastheid, gebrek aan zelfdiscipline enz. nog bv. op 30-jarige leeftijd moeten aangepakt worden; doch daarenboven weet patiënt door ervaring dat er een veel kortere, zij het uitzichtloze weg is naar directe bevrediging en vluchten voor problemen, zodat hij daar bij de minste tegenslag spontaan naar teruggrijpt. Ook is de persoon minder aangetrokken naar de klassieke vormen van bevrediging in liefde, seks, beroep, kunst, sport, omdat hij daar sinds jaren niet, of nog nooit, kennis mee heeft gemaakt. Het belonend effect van drugs (extreem geluk) is daarenboven zo sterk dat het moeilijk te laten is.

De behandeling is daarom langdurig, en liefst in gespecialiseerde centra met groepstherapie. Bv. De Pelgrim, De Sleutel. In Nederland: de Emiliehoeve.