Geconfronteerd met de mogelijkheden en beperkingen des levens kan de mens in principe vier verschillende levenshoudingen aannemen.

1. Men kan het leven min of meer onbewust ondergaan. Het verloop van het leven is dan bepaald door de omgeving en de omstandigheden, en kan vaak zelfs met een statistische zekerheid voorspeld worden. Al jong stapt men in de tredmolen van het bestaan, en trappelt gehoorzaam met de kudde mee. Men verlaat de wereld zoals men hem gevonden heeft. Deze levenshouding is helaas de vaakst vóórkomende.

2. Een tweede houding bestaat erin dat men, soms al heel vroeg, beseft dat het leven meer mogelijkheden biedt dan men op het eerste gezicht aantreft, meer mogelijkheden tot plezier, profijt, roem en succes. Men heeft de verborgen deurtjes -en zwakke plekjes- van het systeem waarin wij leven al gauw door, en weet die op behendige manier voor zichzelf aan te wenden en uit te buiten. Men slaagt er soms op meesterlijke wijze in om de situatie naar zijn hand te zetten, en anderen voor zijn kar te spannen, zonder zich echter om die anderen zeer bekommerd te voelen.

3. Volgens een derde optie kijkt men kritisch tegen deze gang van zaken aan. Gedreven door een mengeling van frustratiegevoelens en medeleven met de zwakkeren en lijdenden van deze wereld, klaagt men wantoestanden en hun vermeende oorzaken aan. Gevoed door de verleidelijke illusie dat het goede automatisch zal ontstaan naarmate het slechte wordt uitgeroeid, trekt men soms ten strijde tegen sommige uitingen van dat kwade. Doch vermits men enkel uitroeit en niet zaait, worden de gewiede plekjes al gauw door nieuw onkruid ingenomen. Ook op deze manier verlaat men de wereld zoals men hem gevonden hebben, hoewel men er meer dan eens in slagen zal om bepaalde toneelspelers door anderen te laten vervangen, zonder de rollen zelf echter betekenisvol te wijzigen.

4. De vierde -minst verspreide- levensstijl heeft iets van beide vorige. Ook hier vindt men dat de gang van zaken overal verbeterd zou kunnen worden, maar het verantwoordelijkheidsgevoel is groot genoeg opdat men zelf de hand aan de ploeg zou slaan. De groepen waarin men leeft en werkt, de wereld, ja de kosmos beschouwt men als een te vervolmaken bouwwerk, en voor die taak is men voortdurend bezig zichzelf te vervolmaken. Men tracht de wereld beter en mooier te verlaten dan men hem gevonden heeft, en in de vervulling van die levenstaak schept men zijn diepste vreugde.

De vier hier geschetste levenshoudingen moeten uiteraard niet te simplistisch genomen worden. Alnaargelang het beschouwde toepassingsveld gedragen wij ons allen nu eens volgens de ene, dan weer volgens de andere stijl. Ook zijn de grenzen tussen die vier leefwijzen niet steeds scherp te trekken. Het is dus onbegonnen werk om onszelf of de mensen rondom ons in één van die vakjes te proberen situeren. Maar toch kunnen de vier bovenstaande levensinstellingen duidelijk van elkaar onderscheiden worden, en zal de dosering sterk verschillen van mens tot mens.

Als gij u door de vierde levensstijl het meest aangesproken voelt -waar mogelijk bouwen aan de wereld rondom u, en uzelf voor die taak steeds verder vervolmaken- dan is de vrijmetselarij iets voor u. Verkiest gij echter één der drie overige categorieën, mijd dan de vrijmetselarij. Ze zal u niet aanspreken, maar integendeel diep ontgoochelen, en gij háár.

Natuurlijk is het niet zo dat alle mensen die bewust aan zichzelf en aan een betere wereld trachten te bouwen bij de vrijmetselaars terug te vinden zijn, en evenmin zijn alle leden van dit genootschap steeds even betrokken bij die verheven levenstaak. Maar toch heerst er in die groep een merkwaardig stimulerende sfeer, die haar leden helpt om die moeilijke levensopgaaf beter uit te bouwen en langer vol te houden dan zij als enkeling zouden vermogen.

Meteen is dit het antwoord op de vraag waarom het kiezen van die vierde levensweg u op weg zet om tot dit genootschap toe te treden. Want alhoewel het een mooie keuze is, is het tevens een eenzame en moeizame levensweg, want de verleiding om op te geven en zich te laten afdrijven naar één der drie gemakkelijkere levenswijzen is groot. Nu blijkt uit straks drie eeuwen ervaring dat de vrijmetselarij, hoewel niet het enige, wellicht toch één der betere en krachtige hulpmiddelen kan zijn in het bewandelen van die levensweg.